Zaterdag 5 mei 2007
Aangezien het meer als een maand geleden is dat ik mijn laatste LOG heb ik geschreven, plaats ik daarom nu maar een aantal stukken achter elkaar. Ik begin met een heel mooi artikel wat op 16 april in de NRC stond , geschreven door journalist Frans van Leeuwen.
JAN KUIPER over DE TOESTAND IN JAZZLAND
Door FRANS VAN LEEUWEN.
Wat gebeurt er als je een blues omgekeerd speelt? Dan doet je auto het weer en komt je liefje terug. Dat is, vind ik, een geslaagde mop, die je toe kunt passen op de jazz in Nederland. Je kunt de toestand uiterst somber schetsen maar ook tamelijk optimistisch, afhankelijk van het perspectief dat je kiest en je definitie van wat jazz is.
Gitarist Jan Kuiper (1957) groeide op met popmuziek en speelde als tiener covers van Led Zeppelin. Via platen van Steely Dan en Miles Davis ontdekte hij de jazzmuziek. In '85 won hij de Podiumprijs voor nieuw jazztalent waarna hij optrad met het Podium Trio, het World Groove Project, de Jungle Warriors, Five Great Guitars en The Super Quartet. Zijn zeldzaamste gitaar wordt momenteel gebouwd door Willem Heins uit Sneek; een India-gitaar met zes nylon melodie- snaren plus zestien metalen resonantie-snaren die onder de gitaartoets doorlopen.
Wat somber stemt is dat het SJIN-circuit van vroeger, waar je tegen een gegarandeerd minimum-bedrag op kon treden, ineengeschrompeld is en economisch niets meer voorstelt. Sinds de vrije markt regeert, zijn er in het Noorden waar ik woon, nog maar twee echte jazzpodia en in de rest van Nederland is de situatie nauwelijks beter. Dat steeds meer groepen het in het buitenland zoeken is dus begrijpelijk. De vraag is echter wat verdienen ze met die fraaie toernees door Panama of Oesbekistan? Ik heb me ooit laten verleiden tot een toernee door de Baltische staten maar ik durf niet te vertellen hoe weinig dollars ik daar voor kreeg.
Toch ben ik tamelijk optimistisch. Je kunt als jazzmuzikant in Nederland best je brood verdienen maar dan moet je er veel voor doen. Met naarstig pingelen op je gitaar en wachten tot de telefoon gaat voor een schnabbel red je het niet. Ik zit drie ochtenden per week achter de computer om contacten te leggen en projecten te organiseren. Ik voel me af en toe meer zakenman dan muzikant.
Maar het levert wel iets op. Ik heb net veertig voorstellingen achter de rug in het VSCD-circuit, het netwerk van schouwburgen en theaters. Onder de kop Five Great Guitars, een formule die ik zo'n tien jaar geleden heb bedacht; een handvol gitaristen dat laat horen wat er qua improvisatie zoal mogelijk is. Ik noem het "jazz met een strik erom". Het repertoire staat vast en er is een prachtig programmaboekje waar men thuis nog eens in kan kijken. De laatste vijf concerten trokken zo'n 900 man publiek per avond, dat is een veelvoud van wat er in een jazzclub opdaagt.
Dat ik nu toch weer "heavy jazz" in jazzclubs ga spelen heeft puur te maken met het feit dat ik de leden van The Super Quintet zulke leuke speelmakkers vind. Want commercieel gezien is het bijna zelfmoord; met name saxofonist Davis Murray vraagt zo veel dat de band voor veel kleine clubs onbetaalbaar is. Mijn aanvankelijke plan om de groep elk jaar uit te breiden - ik had James Carter en Courtney Pine al in gedachten - heb ik dus moeten laten schieten. Dit wordt de laatste Super-serie. Wel heb ik een fantastische nieuw orkest; The Bald Boys Big Band, bestaande uit twaalf Nederlandse muzikanten die, de naam zegt het al, allemaal volledig kaal zijn.
Kleinschaligheid heeft ook aantrekkelijke kanten. Ik speel elk jaar één keer in café Mulder in Groningen onder de bekende knusse condities; de drummer op het biljart, ik bij de wc, en spelen maar. Geen hond weet wie je bent, de betaling is slecht maar het heeft wel iets; spelen wat je op dat moment te binnen schiet voor een publiek dat je letterlijk aan kunt raken.
Toernee: The Super Quintet met David Murray, Craig Harris, Jamaaladeen Tacuma en Calvin Weston: 20/4 De Kolk, Assen, 21/4 Lantaren/Venster, Rotterdam, 22/4 Grote Kerk, Veere, 24/4 Oosterpoort, Groningen, 25/4 BIMhuis, Amsterdam, 26/4 Hot House Redbad, Leeuwarden, 27/4 Paradox, Tilburg, 28/4 SJU Jazzpodium, Utrecht Laatste cd's: Urban Yogi, World of Strings, meer info op www.jankuiper.com
Eigen festival: Ruigeland Festival op 9/6 in het NAM park bij Grijpskerk (Gr) www.ruigeland.nl
Als tweede 10 overpeinzingen over de positie de NL Jazz in subsidie land. Geschreven voor de NTB.
TIEN Overpeinzingen om de Nederlandse Jazz een volwassen en welverdiende plaats in het Nederlandse muziekleven te geven.
(10 ideeën, die een zinvolle dialoog op gang willen brengen, tussen de jazz musici, de politiek, de conservatoria en de subsidiegevers.)
01 - Theaters/Cultuurcentra
Zorg voor een Jazz ensemble/Big Band als tegenhanger van ieder van de 14 NL symfonieorkesten. Je zou ieder jaar een nieuw Jazz ensemble voor een seizoen aan een theater kunnen verbinden. (Kom op theaterdirecteuren!!) Geef dit ensemble/Big Band hetzelfde kantoor, en project ondersteuning als het daar gevestigde symfonieorkest. (Maak eventueel gebruik van dezelfde ondersteunende organisatie.) Verbind sowieso aan ieder NL theater uit het VSCD circuit, ieder kwartaal/halfjaar zowel een jazz als een klassiek ensemble in residence.
02 - Holland festival
Vraag het Holland festival om hun volledige muziekbudget door drie te delen. Dus 33,3 % Opera, 33.3% Kamer en Symfonische muziek, 33,3% Jazz programmering. Hoe liggen die cijfers nu eigenlijk??
03 - Buitenlands programmeurs zonder geld, uitnodigen om NL showcases te zien.
Stop met het uitnodigen, van programmeurs van buitenlands festivals en clubs, op twee jaarlijkse jazzmeetings, die geen substantiële budgetgarantie kunnen geven, en dus niet op voorhand kunnen aangeven dat ze minimaal 6 NL bands boeken, die dan ook, in ieder geval voor een professionele gage in het buitenland kunnen spelen. Begin met uitwisselingen en gezamenlijke (Europese) projecten, jullie spelen hier, wij spelen bij jullie. Voor wat, hoort wat, is een eeuwenoude wijsheid. Stop ook met het hanteren van artistieke criteria voor de selectie van de showcases, als deze showcase bands in NL al niet eens in staat zijn om met hun concerten minsten boven het minimum uitkering niveau uit te stijgen. Waarom naar Oezbekistan, als je in NL zelf op jaarbasis maar 4x voor weinig publiek speelt. Bestaat er eigenlijk überhaupt cijfermateriaal over de mega inkomsten van NL Jazzbands in het buitenland?
04 - Verdeling studentenaantallen LM/KM vakopleidingen muziek en wat daarvan terug te vinden is in de verdeling van subsidiegelden.
Check alle Nederlandse conservatoria/Pop academies op studentenaantallen en de procentuele verdeling tussen LM en KM. Check deze procentuele uitkomst ( zal ongeveer 50% LM 50% KM zijn) en breng deze verhouding ook aan in de verdeling van de subsidiegelden voor het Cultuurplan 2009 - 2012 Hoe is de verhouding tussen de LM KM geldstromen in subsidie land nu eigenlijk?? Waarschijnlijk nog niet helemaal fifty fifty, of zit ik er heel erg naast?
05 - Conservatoria en Podia
Alle 15 conservatoria in Nederland hebben goed geoutilleerde concertpodia. Maak een budget vrij om een aantal concertseries te starten met Klassiek, Jazz en Wereld muziek geef studiepunten aan de studenten voor het runnen van deze podia. Zo zijn er in een keer 15 nieuwe professionele podia geboren. En passant leren de studenten ook eens, hoe een muziekpodium eigenlijk werkt. Hoeveel normaal betalende Jazz podia zijn er momenteel in NL? (nog?)
06 - Educatie op scholen
Gebruik in het basisonderwijs de Guildhall methode, om basis school kinderen spelenderwijs met improvisatie in contact te brengen. Gebruik voor het middelbaar onderwijs een aantal Jazz ensembles die hebben bewezen dat ze in staat zijn om deze improvisatie educatie op een professionele manier over te brengen. Zorg voor een denktank en overleg orgaan voor Jazz/Improvisatie educatie in Nederland.
07 - De omroepen
Zoals er voor de klassieke muziek Hilversum 4 is, zou voor alle soorten jazz en wereldmuziek, Hilversum 5 de enige juiste zender kunnen zijn. Blijkt het niet mogelijk om een dergelijke zender te realiseren, dan zien wij Jazz musici ons waarschijnlijk genoodzaakt om de zenderprogrammeurs van Hilversum 4 te vragen om 50% van hun zendtijd te in te gaan ruimen voor jazz en aanverwante. Hoe liggen die cijfers nu eigenlijk.?? Voor de treurbuis hebben wij volgens mij de strijd definitief verloren. Jazzmusici zijn over het algemeen slechte schaatsers……
08 - Festival/Jazzdag
Bestaat er eigenlijk een Jazz festival met overwegend alleen maar Nederlandse bands.? Er zijn namelijk al ruim voldoende festivals, waar dat niet zo is. Organiseer 1x per jaar een 5 daags festival met een overwegend Nederlands programmering. Het NL JAZZ festival. Koppel dit aan een Jazzmeeting, symposium, showcases etc. De NL Jazzdag in Amersfoort op vrijdag 11 mei 2007 zou een erg goed begin kunnen zijn van een jaarlijks terugkerend 5 daags evenement.
09 - Overleg
Musici (POP, Klassiek, Jazz, Wereldmuziek) zijn eenlingen. Organiseer ieder half jaar een overleg tussen de verschillende muziek disciplines, zoek samenwerking, start gezamenlijke projecten, op de verschillende podia (POP, Klassiek, Jazz, Wereldmuziek) Laat Jazz musici als de meest wendbare, de eerste stap zetten, en kijk wat voor gigantische mogelijkheden er blijken te zijn.
10 - Trots
Een gemiddelde loodgieter of een medewerker van een Call center verdienen een uurloon waar de meeste Jazz/impro musici een hele avond en nacht voor moeten spelen. Doet dat niet, speel nooit voor fooien. Vraag een normale gage, en weiger anders de gig. Jazz/improvisatie muziek maken en spelen is een prachtig vak, niet een heel slecht betaalde hobby.
Jan Kuiper
Grijpskerk 4 april 2007
CLEAR CONFUSION
v.l.n.r. David Murray - tenor, Jan, Calvin Weston - drums en opera zang, Craig Harris - trombone en soul vocals, Jamaaladeen Tacuma - bass guitar
G RA - Wordist
Naast gitarist was ik dus ook de driver, tourmanager, stagemanager en bandleader allemaal verenigd in 1 persoon, nl. moi. Op donderdag 19 april kwamen de musici allemaal naar Groningen. Voor de tour had ik 4 kamers in het Groningen City Hotel geboekt. Een double voor Tacuma, want hij stond erop om tijdens deze tour zijn vrouw mee te nemen. ( secundaire arbeidsvoorwaarden) "You know Jan…….." Murray reisde met de TGV uit Parijs, zoals wel vaker tijdens eerdere tournees, bracht hij onaangekondigd een vriend mee, de buitengewoon aardige, boomlange, George Hines, die zichzelf G RA noemde, en een "Wordist" was.
Calvin Weston, bleek een erg organised drummer te zijn die steevast iedere ontmoeting met mij en de anderen begon met What's up Jen?, Craig ( kreeghu) Harris, bleek net als ik een yoga en health food freak te zijn. Hij zag er uit als eind 30 terwijl hij 53 was!! Om 19.00 uur was er een korte repetitie geplanned in mijn studio aan de Oliemulderstraat 51 in Groningen. Zoals altijd, werden alleen maar de 'heads" even doorgespeeld, nummers geproefd, een ander partijtje erbij geschreven, heel veel gelachen, heel veel gepraat: "How is Slim doing?" "Well You know Slim, he ……." etc, etc, etc, etc, etc, etc, etc, ……………………….
Op vrijdag morgen 20 april volgde er nog een tweede rehearsal van ongeveer een uur, daarna hadden we 8 stukken op het repertoire, waaronder de prachtige soul ballad, People get Ready van Curtis Mayfield ingebracht door Jaamaal. Dat was het, hier moesten we het de hele tour maar mee doen. De eerste gig in Assen tijdens de persconferentie, van de eerste editie van het A Jazz festival, was meteen volledig raak. Wat een power en soul, zat er in deze band.!! Holy Moly!!
De volgende dag speelden we in een volledig uitverkocht Lantaren Venster in Rotterdam, mijn stichting Jungle Warriors bestuursvoorzitter, arts en goede vriend Harry Andringa, reed ook mee, want na het concert in Veere op zondag, hadden we een 4 uur durende terugreis naar Groningen, wel zo safe als we met z'n beiden zouden rijden. Hoe safe merkten we na afloop van ons Rotterdam concert. Harry viel in het donker over een luidspreker box, met zijn hoofd tegen de scherpe rand van een betonnen muur. Een 10 cm lange jaap over de hele schedel was het resultaat.
Terwijl iedereen in de kleedkamers, hilarisch was over de Great Gig, Great audience, kwam Harry binnen strompelen. met beide handen op zijn hoofd, bloedend als een rund, met vraag of er ook een dokter en ice aanwezig was. "But You are one yourself" was niet het meest geslaagde antwoord op dat moment . Gelukkig kon de eerste hulp in nachtelijk Rotterdam ( 3 uur later!) de hevig bloedende wond stelpen schoonmaken en plakken.
Maandag, dinsdag en woensdag deed ik naast deze tour ook nog 6 Planet Dance schoolconcerten in Meppel, wat voor mij de tour extra druk maakte. Na afloop van het Oosterpoort concert op dinsdag, nog gejammed in de Smederij, waar bleek dat Calvin naast een fenomenale drummer en zanger ook nog eens erg goed trompet kon spelen.
Op woensdag inde BIM in Amsterdam deed G RA voor het eerst mee, wat een super performance opleverde. In Leeuwarden, bracht Craig in trance, een hele eredienst voor het voetlicht voor alle gestorven jazzgroten , inclusief holy water and holy beer. Tilburg was helemaal te gek, ik at weer in mijn favoriete Vega restaurant, vlakbij Jazzclub Paradox, de Imme.
Super eten, aardige mensen en zeer voedzame gerechten. Aanbevolen!!! www.immetilburg.nl Utrecht was alweer de laatste gig, waar Craig tijdens zijn solo,tot grote hilariteit van het publiek, zijn trombone helemaal uit elkaar haalde, tot hij alleen nog maar op het mondstuk speelde (de boning volgens hem) daarna ging iedereen weer terug naar de US of A.
Wat blijft je nou eigenlijk het meeste bij van zo'n tour?
Dat is toch de diepe muziek en de vrijheid die in deze manier van muziek maken te voelen en te horen, is. Jazeker de solo's zijn soms te lang, er vallen gaten, niet alles lukt, maar toch! Zulke musici vindt je echt niet in NL. De Afro Amerikaanse muziek cultuur, kun je proberen na te doen, maar het hart, de echte soul, en de Afrikaanse roots zullen hier altijd ontbreken. Daarom ben ik zo blij en vereerd, dat ik weer onderdeel was van deze CLEAR CONFUSION, de term waarmee G RA onze muziek, karakteriseerde.
Bless You, David, Calvin, Craig, Jamaal en G RA.
Hier lees je hoe de pers over onze muziek dacht
Oh ja, meneer Polak van draai om je oren, de juiste G is een G die op 440 herz staat, concert key zoals wij musici dat noemen. Dat was wat Tacuma zocht, want hij had geen tuner bij zich.
En jazeker, het was ( soms veel te) hard, en woest, echter, de naam
SUPER KW!NTET dekt (wat mij persoonlijk betreft, in ieder geval) toch wel degelijk de lading. Er wordt al genoeg neuzeljazz gemaakt in dit kleine landje, waar de temperatuur nu in april al op 30 graden stond. Het zal nog een hete zomer worden.
BACK